NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ THUỐC PHÁ THAI NỘI KHOA

1:32 AM 0 Bình luận

Phương pháp dùng thuốc để phá thai được gọi là phá thai nội khoa. Trong phá thai nội khoa sẽ dùng hai thuốc phối hợp, một là mifepriston (còng gọi RU486, biệt dược Mifestad”200) và hai là misoprostol. Mifepriston có tác dụng làm cho niêm mạc tử cung không phát triển thuận lợi cho việc làm tổ của trứng thụ tinh. Còn misoprostol có tác dụng gây co thắt tử cung để tống trứng thụ tinh đã trở thành bào thai ra ngoài. Phụ nữ có thai 7 tuần tuổi trở xuống (tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng) và muốn chấm dứt thai nghén có thể dùng phương pháp này. Ở TPHCM, chị em có nhu cầu chấm dứt thai kỳ có thể đến Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện phụ sản Quốc tế... để được bác sĩ khám vànếu thấy thích hợp, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc để phá thai nội khoa (nếu phát hiện có thai sớm hơn có thể dùng phương pháp hút điều hòa kinh nguyệt thay vì dùng thuốc). Xin nói đôi điều về thuốc phá thai nội khoa mifepriston.
Một trong hai nội tiết tố (hormone) sinh dục nữ là progesteron đóng vai trò quan trọng trong việc thụ thai ở người phụ nữ.
progesteron có tác dụng làm dầy và làm chắc niêm mạc tử cung chuẩn bị cho trứng thụ tinh làm tổ, đồng thời ức chế sự co bóp cơ tử cung giúp cho sự duy trì thai. Nếu trứng đã thụ tinh mà sự tiết progesteron không đầy đủ sẽ sinh ra sinh non hay sẩy thai. Cách nay hơn nữa thế kỷ, nhà nội tiết tố Pháp, Robert Courrier đã phát biểu: “Progesteron là hormone của chức năng bà mẹ, thiếu nó không thể có sự thụ thai”. Nhận thấy mối liên hệ quan trọng này nên trong nhiều năm qua các nhà nghiên cứu cố gắng tìm một loại thuốc ngừa thai tác động trên chức năng của progesteron. Vào những năm 1970, người ta khám phá ra bên trong các tế bào niêm mạc tử cung có các receptor (thụ thể) mà progesteron gắn vào mới phát huy tác dụng. Lập tức, các nhà nghiên cứu nghĩ đến việc tìm ra hợp chất dùng làm thuốc tương tranh với progesteron không cho nó gắn vào các thụ thể đó. Progesteron không còn chỗ gắn vào nữa sẽ không thuận lợi cho việc làm tổ để trứng thụ tinh có thể gắn vào hình thành thai nhi. Vào năm 1980, hợp chất có tên mifepriston được tổng hợp và cho thấy có tác dụng kháng progesteron bằng cách tương tranh gắn vào thụ thể của progesteron. Năm 1982 thuốc này được thử trên người để xem có tác dụng chống thụ thai sớm tức làm cho thai ngừng phát triển. Năm 1990, Silvestre và các cộng Sự đã phối hợp mifepriston và một dẫn chất prostaglandin là misoprostol trên 2115 phụ nữ ở Pháp để chấm dứt sớm sự thụ thai (misoproston có tác dụng gây co thắt để tống thai không phát triển ra ngoài). Trong thử nghiệm này, các phụ nữ tình nguyện chấm dứt thai kỳ sau 49 ngày bị tắt kinh đã uống 1 liều duy nhất 600mg mifepriston, sau đó 36 đến 48 giờ, dùng thêm misoprostol. Kết quả cho thấy phương pháp dùng mifepriston phối hợp với liều nhỏ misoprostol hiệu quả chẳng kém so với phương pháp hút điều hòa kinh nguyệt mà lại không bị biến chứng xuất huyết và ít có tác dụng phụ đáng kể nào.
Mifepriston đã được cho phép lưu hành ở nhiều nước như Pháp, Anh, Thụy Điển, Trung Quốc..., kể cảViệt Nam. Tuy nhiên, tác động của thuốc là chấm dứt sự đậu thai như là phá thai, nên khó xâm nhập vào các nước mà phong trào chống phá thai hoạt động mạnh, chẳng hạn như nước Mỹ.
Đặc biệt lưu ý, phương pháp này chỉ an toàn khi người cung cấp dịch vụ là các cán bộ y tế đã được đào tạo và có đủ kỹ năng thực hiện phương pháp phá thai này. Phá thai bằng thuốc có hiệu quả tới 96-99%. Nếu phá thai bằng thuốc tại những nơi không phải là cơ sở y tế được cho phép thì rất nguy hiểm vì sẽ bị những tai biến do người không rành chuyên môn dùng những biện pháp không an toàn.
Tại cơ sở y tế được cho phép, người phụ nữ có nhu cầu chấm dứt thai sẽ được khám. Nhân viên y tế sẽ hỏi một số câu hỏi về sức khoẻ, giải thích về quá trình phá thai và tư vấn về các biện pháp tránh thai và yêu cầu ký vào một bản cam kết phá thai. Sau đó nhân viên y tế sẽ đưa cho người phụ nữ một viên thuốc tên mifepriston để uống tại cơ sở. Người phụ nữ sẽ cảm thấy vẫn bình thường sau khi uống viên thuốc nhưng cũng có thể thấy ra máu âm đạo, và sẽ về nhà sau khi uống viên thuốc này. Sau khi uống mifepriston 2 ngày, người phụ nữuống loại thuốc tiếp theo là 2 viên misoprostol. Thông thường trong vòng 30 phút đến 4 giờ sau khi uống misoprostol, người phụ nữ sẽ đau bụng, ra máu nhiều và ra máu cục khi thai được tống ra ngoài. Sau đó, phần lớn phụ nữ ra máu như hành kinh trong vòng 10 ngày kể từ khi uống thuốc, tuy nhiên một số ít phụ nữ có thể ra máu nhẹ kéo dài hơn 1 tháng.
Nếu phá thai bằng thuốc thất bại, cần tiến hành hút thai ở cơ sở y tế.
Lưu ý tai biến do phá thai nội khoa
Phá thai ba tháng đầu bằng thuốc là thủ thuậtan toàn hơn nhiều so với phương pháp nạo bằng thìa, tuy nhiên vẫn có một tỷ lệ nhỏ các tai biến có thể xảy ra. Rất hiếm gặp tai biến sau:
 - Ra máu quá nhiều cần phải hút thai bằng phương pháp hút chân không.
- Nhiễm trùng cần dùng thuốc kháng sinh. – Ramáu quánhiềugâymệt mỏihoặcchóng mặt, cầntiếp máu.
 Người phụ nữ sau khi phá thai nội khoa cần quat lại cơ sở y tế ngay khi thấy:
 - Đau bụng liên tục sau giai đoạn ra máu ban đầu.
 - Ra máu âm đạo quá nhiều (mỗi giờ thấm hết 2 băng vệ sinh dày trong 2 giờ liền).
 - Sốt 38°C trở lên và kéo dài trên một ngày sau khi uống misoprostol.
- Không ra máu trong vòng 24 giờ sau khi uống thuốc misoprostol (Chú ý: có thể ra máu kéo dài trong vài tuần nhưng phải giảm dần về lượng) Cũng cần quay lại khám kiểm tra trong vòng 2 tuần để khẳng định đãsẩy thai hoàn toàn. Lần tái khámnàylà vô cùng quan trọng.
Những trường hợp chống chỉ định
Phá thai bằng thuốc chỉ được áp dụng với thai dưới 50 ngày và cho những thai phụ vì điều kiện đặc biệt không thể làm bằng ngoại khoa (nạo, hút thai).
Không được áp dụng phá thai bằng thuốc cho các trường hợp có thai ngoài tử cung, đang mang vòng tránh thai, thiếu máu nặng, bị bệnh gan và thận, dùng thuốc corticoid kéo dài.
Ngoài ra, khi áp dụng phương pháp phá thai nội khoa, người bệnh không được dùng các thuốc phenytoin, phenobarbital, carbamazepine (vì các thuốc này làm giảm hiệu lực mifepriston) và cũng không được dùng các thuốc kháng viêm không steroid như diclofenac, ibuprofen... (vì làm giảm hiệu lực của phương pháp).