CÓ THỂ PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG?
Một nửa giải Nobel năm 2008 đã trao cho thành tựu phát hiện siêu vi HPV (Human Papilloma Virus, tác nhân gây u nhú hay bệnh mào gà sinh dục ở người). Nhiễm HPV có thể gây nên bệnh ung thư cổ tử cung và giúp nảy sinh ý tưởng tạo ra vaccine phòng ung thư cổ tử cung. Giải Nobel Y học 2008 đã trao cho hai công trình nghiên cứu đều liên quan đến tác nhân gây bệnh là siêu vi. Một nửa giải cao quý này trao cho hai nhà khoa học người Pháp là Francoise BarréSinoussi và Luc A. Montagnier vì đã khám phá ra HIV gây bệnh làm khủng hoảng toàn cầu làAIDS. Còn một nửa giải thưởng được trao cho khoa học gia người Đức Harald zur Hausen vì đã khám ra mối liên quan HPV và ung thư cổ tử cung. Cách đây khoảng 30 năm, Giáo sư Hausen làm việc ở Trung tâm Nghiên cứu Ung thư ở Heidelberg (Đức) đã dựa vào nghiên cứu của mình đưa ra giả thuyết gây nhiều tranh cãi là chính con siêu vi (còn gọi là virus là loại vi sinh vật rất nhỏ, nhỏ hơn nhiều so với vi khuẩn, phải soi bằng kính hiển điện tử mới thấy) gây raungthư cổ tử cung. Và con siêu vi này chính là con HPV. Vào thời điểm đó, người ta không bao giờ nghĩbệnh ung thư (là loại bệnh do có sự tăng trưởng quá đà, phân chia không kiểm soát của các tế bào không bình thường gọi là tế bào ung thư) lại do siêu vi gây ra. Khi đưa ra giả thuyết của mình, GS Hausen đã bị số đông nhà khoa học thời đó dè bỉu, chê bai hết lời, thậm chí người ta chờ cho uy tín của ông bị sụp đổ và mong ông phải cay đắng đưa ra lời cải chính, thừa nhận mình đã sai lầm. Lúc đó, muốn chứng minh mối liên quan giữa siêu vi và ung thư phải chứng tỏ trong tế bào ung thư phải có DNA siêu Vi hòa nhập vào bộ gen của tế bào nhưng công nghệ thời đó chưa cho phép thực hiện. Tuy nhiên, vững tin vào giả thuyết, ông điềm tĩnh nhận chịu búa rìu dư luận và kết quả theo thời gian lộ diện cho thấy giả thuyết của ông là đúng. Vào những năm 1980, GS Hausen và nhóm nghiên cứu chứng minh HPV-DNA có trong mẫu sinh thiết ung thư cổ tử cung và năm 1983 HPV type 16 đã được chứng minh là siêu vi gây ung thư (tumorigenic virus). Giải thưởng Nobel2008 là bằng chứng quý giá cho thấy niềm tin khoa học của GS Hausen tin vào giả thuyết của mình có sức bền vững rất đáng khâm phục. Công trình nghiên cứu của ông đã đến việc chế tạo vaccine phòng ung thư cổ tử cung từ các dòng PHV-16 và HPV-18. HPV là siêu vi gây bệnh mào gà sinh dục và nguy hiểm nếu lâu dài gây ra ung thư cổ tử cung ở người phụ nữ. Theo CDC (Center ofDisease Controland Prevention - Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh) Hoa Kỳ, vào năm 2005 có 20 triệu người Mỹ bị nhiễm HPV. Hằng năm có khoảng 250.000 phụ nữ trên thế giới bị chết do ung thư cổ tử cung, phần lớn ở nước nghèo. Có nhiều loại HPV nhưng người quan tâm nhiều đến bốn loại PHV type 6,11,16,18 bởi vì nhiễm bốn type này dễ bị mào gà ởphụ nữ và dẫn đến ung thư cổ tử cung (type 16,18 gây đến 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung).Bệnh mào gà là một trong các bệnh lây truyền qua đường tình dục, sau khi quan hệ tình dục với người mắc bệnh từ 3 tuần đến nhiều tháng, thuờng là 3 tháng thìxuất hiện triệu chứng. Người bị lây bệnh không cảm giác đau hay ngứa gì cả, thấy nổi những hạt nhỏ màu hồng nhạt ở vùng hậu môn, sinh dục, những hạt này có thể to ra sùi lên giống như mào (mồng) gà.
Bệnh mào gà sinh dục có thể tiến triển thành ung thư cổ tử cung là loại ung thư đứng hàng thứ hai gây bệnh ở nữ giới. Hiện nay nhờvào giảthuyết của GSHausen, người ta đã chếtạo vaccine phòngungthưcổ tửcung (có haichếphẩm đanglưuhànhrộng rãi trên thế giới và bắt đầu có mặt ở nước ta là Gardasil và Cervarix). Vaccine là gì? Vaccine là những chế phẩm sinh học chứa mầm bệnh (chết hoặc sống hoặc mầm bệnh, như vaccine phòng ung thư cổ tử cung chứa một phần HPV) được đưa vào cơ thể nhằm tạo ra những kháng thể đặc hiệu để khi nhiễm mầm bệnh thật, cơ thể có kháng chể sẽ chống trả và tiêu diệt mầm bệnh. Chế tạo ra Vaccine là công việc của ngành Dược. Từ ý tưởng tạo ra Vaccine cho đến bào chế ra sản xuất đạt được hiệu quả và an toàn là con đường nghiên cứu khoa học đầy chông gai mà không phảilúc nào cũng thành công (cho tới nay người ta vẫn chưa tìm ra vaccine ngừa HIV hay ngừa viêm gan siêu vi C). Nhóm nghiên cứu đứng đầu là giáo sư người Úc Ian Fraser đã tốn nhiều công sức, thời gian và tiền của để chế tạo vaccine phòng ung thư cổ tử cung. GS Fraser thấm thía với công việc gian truân trong nghiên cứu khoa học tạo ra vaccine đã phát biểu: “Vaccine có thế giúp hệ thống miễn dịch của con người nhận diện siêu vi gây bệnh và chỉ ra cách tấn công nhưng tấn công đúng chỗ, đúng cách và cơ thể người dùng vaccine được an toàn là một thử thách rất to lớn”. Vượt qua thử thách đó sẽ đi đến thành công và đem đến biết bao niềm vui. Niềm vui to lớn mà vaccine phòng ung thư cổ tử cung đem đến là thành tựu này được xem như một đột phá trong khoa học sức khỏe cộng đồnggiúp cứu sống hàng trăm ngàn ngườimỗi năm. Vaccine này đã nhanh chóng sử dụng hơn 100 nước kể từ khi được chứng nhận cho sử dụng hai năm trước đây. GS. Harald zur Hausen, người được trao giải Nobel Y học 2008, vừa đến Việt Nam lần đầu tiên để thuyết trình về các biện pháp phòngung thư cổ tử cung. Một thông điệp của giáo sư: “Một cuộc sống tình dục chung thủy sẽ giúp cho phụ nữ hạn chế bị nhiễm HPV gây nên ung thư cổ tử cung”.
.png)
0 comments: